Nowe struktury JPK po zmianach związanych z KSeF

Wraz z wejściem w nowy etap cyfryzacji rozliczeń podatkowych przedsiębiorcy muszą przygotować się na zmiany w strukturach JPK. Najwięcej mówi się o KSeF, ale jego wdrożenie oddziałuje nie tylko na sam obieg faktur, lecz także na sposób raportowania danych w plikach JPK. Dotyczy to zarówno struktur VAT, czyli JPK_V7M i JPK_V7K, jak i struktur dochodowych, takich jak JPK_PKPIR oraz JPK_EWP (często potocznie określany jako JPK dla ewidencji ryczałtu). Nowe wersje plików mają lepiej powiązać ewidencje podatkowe z fakturami funkcjonującymi w KSeF i dać fiskusowi możliwość automatycznego porównywania danych z różnych źródeł.

KSeF jako główny impuls do zmian

Najważniejsza logika tych zmian jest prosta: skoro faktury coraz szerzej funkcjonują w Krajowym Systemie e-Faktur, to administracja skarbowa chce, aby numery i statusy tych dokumentów były widoczne także w plikach JPK. Dzięki temu możliwe staje się szybsze sprawdzenie, czy dokument wykazany w ewidencji rzeczywiście został wystawiony w KSeF, czy powstał poza systemem, czy też został wystawiony w jednym z trybów awaryjnych. To właśnie dlatego w nowych strukturach pojawiły się pola i oznaczenia bezpośrednio odnoszące się do KSeF.

JPK_V7M i JPK_V7K - nowe oznaczenia KSeF

W przypadku struktur JPK_V7M(3) i JPK_V7K(3) kluczowa zmiana dotyczy oznaczania dokumentów. Nowością jest dodanie węzła KSeF, który pozwala wykazywać:

• NrKSeF - numer identyfikujący fakturę w KSeF,
• OFF - dla faktury wystawionej w trybie awarii KSeF, która na dzień złożenia ewidencji nie ma jeszcze numeru KSeF,
• BFK - dla faktury wystawionej poza KSeF, np. papierowej lub elektronicznej poza systemem,
• DI - dla dowodu innego niż faktura, gdy dla danej transakcji co do zasady właściwe byłoby fakturowanie przez KSeF.

To istotna zmiana praktyczna, bo od teraz JPK_VAT ma nie tylko pokazywać samą sprzedaż lub zakup, lecz także sposób funkcjonowania dokumentu względem KSeF. Innymi słowy, urząd dostaje od razu informację, czy dokument ma numer KSeF, czy jest dokumentem z obiegu poza systemem, czy powstał w szczególnym trybie. To zwiększa spójność pomiędzy ewidencją VAT a fakturowaniem ustrukturyzowanym.

JPK_PKPIR - numer KSeF, NIP kontrahenta i dwa tryby raportowania

Jedną z ważniejszych zmian dla przedsiębiorców na skali PIT jest nowa struktura JPK_PKPIR. W wierszach księgi pojawiły się pola pozwalające raportować:

• numer dowodu księgowego,
• numer KSeF,
• kod kraju identyfikatora podatkowego kontrahenta,
• numer identyfikatora podatkowego kontrahenta, czyli w praktyce najczęściej NIP.

To duża zmiana, bo wcześniej PKPiR nie była tak mocno "doposażona" w dane identyfikujące kontrahenta i powiązanie z fakturą z KSeF. Teraz fiskus dostaje znacznie pełniejszy obraz zdarzenia gospodarczego: nie tylko numer dokumentu, ale także możliwość połączenia wpisu z konkretną fakturą w KSeF oraz z konkretnym kontrahentem.

Trzeba też bardzo wyraźnie zaznaczyć, że w przypadku JPK_PKPIR funkcjonują obecnie dwa tryby raportowania. Pierwszy to tryb okresowy, obowiązkowy - plik ma być przekazywany do urzędu w terminie do upływu terminu złożenia zeznania. Drugi to nadal tryb na żądanie, który nie zniknął z systemu JPK. Oznacza to, że przedsiębiorca musi myśleć o JPK_PKPIR zarówno jako o nowym obowiązku cyklicznym, jak i jako o strukturze, którą organ nadal może zażądać w toku czynności sprawdzających lub kontroli.

Warto też doprecyzować harmonogram. Od 2026 r. objęci obowiązkiem podatnicy mają prowadzić PKPiR elektronicznie przy użyciu programów komputerowych, natomiast pierwsza wysyłka okresowa co do zasady nastąpi w 2027 r. za rok 2026.

JPK_EWP - w ryczałcie naprawdę doszło do rewolucji identyfikacyjnej

W strukturze JPK_EWP dla ryczałtu zmiany są równie istotne, a w praktyce dla wielu podatników nawet bardziej odczuwalne. W ewidencji przychodów pojawiły się pola na:

• numer dowodu, na podstawie którego dokonano wpisu,
• numer KSeF,
• kod kraju identyfikatora podatkowego kontrahenta,
• numer identyfikatora podatkowego kontrahenta.

To rzeczywiście można nazwać rewolucją. Wcześniej w ryczałcie kluczową rolę odgrywał przede wszystkim sam numer dowodu księgowego. Teraz dochodzi pełniejsza identyfikacja kontrahenta, w tym jego NIP, oraz możliwość powiązania wpisu z konkretną fakturą funkcjonującą w KSeF. Dzięki temu ewidencja przychodów przestaje być jedynie uproszczonym rejestrem kwot i staje się znacznie bardziej "analityczna" z punktu widzenia organów podatkowych.

Tak jak przy PKPiR, także tutaj chodzi o to, by dane z ewidencji były możliwe do zestawienia z innymi źródłami: fakturami ustrukturyzowanymi, danymi kontrahentów i pozostałymi plikami JPK. Sama struktura JPK_EWP obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.

Po co to wszystko się zmieniło?

Cel zmian jest szerszy niż samo "dostosowanie formularzy". Państwo buduje system, w którym informacje z różnych obszarów podatków mają się ze sobą automatycznie zgadzać. Numer KSeF w JPK ma umożliwiać natychmiastowe powiązanie wpisu księgowego z fakturą w systemie. NIP kontrahenta ma ułatwiać identyfikację drugiej strony transakcji. Nowe oznaczenia OFF, BFK i DI mają z kolei pokazywać, dlaczego dany dokument nie funkcjonuje standardowo w KSeF albo w jakim trybie został wystawiony.

Z perspektywy przedsiębiorcy oznacza to mniej "anonimowych" wpisów w ewidencjach i większą wagę poprawności danych źródłowych. Z perspektywy administracji skarbowej oznacza to łatwiejsze wychwytywanie rozbieżności bez potrzeby wszczynania klasycznej kontroli na szeroką skalę.

Co to oznacza w praktyce dla firm i biur rachunkowych?

Firmy powinny sprawdzić, czy ich systemy księgowe:

• zapisują numery KSeF przy dokumentach,
• pozwalają ewidencjonować NIP kontrahenta także tam, gdzie wcześniej nie było to standardem,
• rozróżniają dokumenty objęte oznaczeniami OFF, BFK i DI,
• są gotowe do generowania nowych struktur JPK zgodnych z aktualnymi schemami.

Szczególnie ważne jest to dla podatników prowadzących PKPiR i ryczałt, bo w tych obszarach zmiana nie sprowadza się wyłącznie do "nowego pliku", lecz wymusza także bardziej szczegółowe gromadzenie danych już na etapie księgowania dokumentów.

Podsumowanie

Nowe struktury JPK są elementem większej układanki związanej z wejściem KSeF i dalszą cyfryzacją podatków. W JPK_V7M i JPK_V7K doszły NrKSeF, OFF, BFK i DI. W JPK_PKPIR pojawiły się numer KSeF i NIP kontrahenta, a samo raportowanie działa dziś w dwóch trybach: obowiązkowym okresowym oraz na żądanie. W JPK_EWP zmiana jest szczególnie istotna, bo oprócz numeru dowodu pojawił się także NIP kontrahenta i numer KSeF, co realnie zmienia poziom szczegółowości ryczałtowej ewidencji przychodów.

Najkrócej mówiąc: nowe JPK mają już nie tylko raportować kwoty, ale też łączyć ewidencje z konkretnym dokumentem, konkretnym kontrahentem i konkretnym statusem dokumentu w KSeF. To właśnie jest sedno tej zmiany.

Wszystkie nowe struktury JPK obsługiwane są w naszych programach do faktur oraz programach księgowych.